TCM Campus

Alle lessen   Module 2: Pols   Les 8

Module 2   Les 8   Ping Mai

De pols in context

Wat verandert een normale pols, en hoe lees je een pols die verandert?

Na deze les leg je elke pols eerst naast zijn omstandigheden (seizoen, tijdstip, bouw, leeftijd, geslacht, training, inspanning, maaltijd, emotie, cyclus en zwangerschap, medicatie, het vat zelf), onderscheid je een trage trainingspols van een trage pols bij Koude, lees je een pols als meter in de tijd (acuut tegenover chronisch, gunstig tegenover ongunstig), en weet je wanneer je een pols niet duidt.

lichtmiddeldiep0 s1 s2 s3 s4 s66/minA
Polsverslag
Diepteop alle drie de niveaus, het voltst in het midden
Tempocirca 66 per minuut (normaal)
Ritmeregelmatig
Breedtenormaal
Lengteover de drie posities
Krachtduwt rustig terug
Gladheidsoepel en gelijkmatig
Spanningsoepel
Schematisch, A: in rust, 's ochtends, nuchter. Op alle niveaus voelbaar, het voltst in het midden.
lichtmiddeldiep0 s1 s2 s3 s4 s98/minB
Polsverslag
Diepteop alle drie de niveaus, het voltst in het midden
Tempocirca 98 per minuut (snel)
Ritmeregelmatig
Breedtenormaal
Lengteover de drie posities
Krachtduwt rustig terug
Gladheidsoepel en gelijkmatig
Spanningsoepel
Schematisch, B: net binnen na twintig minuten fietsen en een koffie onderweg. Sneller.
lichtmiddeldiep0 s1 s2 s3 s4 s82/minlengtecunguanchiC
Polsverslag
Diepteop alle drie de niveaus krachtig
Tempocirca 82 per minuut (normaal)
Ritmeregelmatig
Breedtebreed
Lengtevoorbij de drie posities
Krachtduwt krachtig terug
Gladheidsoepel en gelijkmatig
Spanningsoepel
Schematisch, C: een half uur na een grote lunch. Voller, krachtiger en wat sneller.
lichtniets te voelenmiddeldiep0 s1 s2 s3 s4 s62/minD
Polsverslag
Dieptepas bij stevige druk
Tempocirca 62 per minuut (normaal)
Ritmeregelmatig
Breedtenormaal
Lengteover de drie posities
Krachtduwt rustig terug
Gladheidsoepel en gelijkmatig
Spanningsoepel
Schematisch, D: een koude winterochtend. Dieper, pas bij stevige druk duidelijk.
lichtmiddeldiep0 s1 s2 s3 s4 s88/minlengtecunguanchiE
Polsverslag
Diepteop alle drie de niveaus, het voltst in het midden
Tempocirca 88 per minuut (normaal)
Ritmeregelmatig
Breedtenormaal
Lengtevoorbij de drie posities
Krachtduwt rustig terug
Gladheidgelijkmatig
Spanningstrak en recht, als een snaar
Schematisch, E: vlak na een ruzie aan de telefoon. Gespannen als een snaar, iets sneller.
lichtmiddeldiep0 s1 s2 s3 s4 s86/minF
Polsverslag
Diepteop alle drie de niveaus, het voltst in het midden
Tempocirca 86 per minuut (normaal)
Ritmeregelmatig
Breedtenormaal
Lengteover de drie posities
Krachtduwt rustig terug
Gladheidrolt glad, als parels onder de vinger
Spanningnormaal
Schematisch, F: twaalf weken zwanger. Glad en rollend, iets sneller.

Uit het hoofd

  • Eerst de context, dan de pols. Laat iemand vijf tot tien minuten zitten en vraag naar eten, koffie, roken, inspanning, medicatie, cyclus en zwangerschap; voel bij voorkeur 's ochtends, vóór het eten (Su Wen 17); ezelsbrug: wie, wanneer, wat ervoor.
  • Wie: wat bij de persoon hoort. Slank oppervlakkiger, zwaar dieper, lang langer; kinderen sneller, ouderen vaak harder of zwakker; duursporters traag en krachtig; de slagader kan anders lopen; ezelsbrug: de pols past bij het lichaam.
  • Wanneer: wat bij het moment hoort. Lente iets gespannen, zomer voller, herfst iets lichter, winter dieper; overdag oppervlakkiger, 's nachts dieper; na eten of inspanning sneller en voller, bij honger zachter; woede wiry, schrik moving (bewegend, trillend als een boon).
  • De trage pols. Krachtig, met wortel, zonder kou of klachten: training. Diep, zwak en traag met kou: Yang-leegte. Traag maar krachtig met Hitte en een volle, pijnlijke buik: Hitte die vastzit (leerboek, en eerst medisch). Vraag altijd eerst naar medicatie.
  • De pols als meter. Hij verandert in uren tot dagen, sneller dan het tonglichaam. Gunstig: rustiger, soepeler, regelmatiger, met een sterkere wortel. Ongunstig: een pols die niet bij de ziekte past, zoals een uitgeputte, lang zieke cliënt met een plots grote, harde of oppervlakkige pols zonder wortel.
  • Niet duiden. Na inspanning, koffie of roken, in paniek of in pijn; bij een onregelmatige pols (eerst een ECG); het tempo niet bij een middel of pacemaker die het hart vastlegt; niet op een arm met een dialyseshunt.
  • Rode vlaggen. In rust onder 50 met duizeligheid of flauwvallen, of boven 100 zonder verklaring; onregelmatig; plots anders met pijn op de borst, kortademigheid of uitval; laat in de zwangerschap hoofdpijn met sterretjes zien.

De rest van deze les is naslag.

Drie oefenvragen uit deze les

Casus. Roeier van 27, traint dagelijks, warme handen, geen klachten. Rustpols 42, regelmatig. Hij vraagt of zijn trage pols op Koude wijst. Welke bevinding zegt het meest dat het training is?
  1. De kracht en de wortel van de pols
  2. Het tempo onder de 50: zo traag wordt Koude zelden
  3. Dat hij jong is: jonge mensen hebben geen Koude

Antwoord: De kracht en de wortel van de pols. Het tempo is bij training en bij Yang-leegte allebei traag; het scheidt dus niets. Een stevige pols die bij diepe druk blijft, warme handen en geen klachten scheiden wel. Volle Koude zou krachtig én strak zijn, met kou, pijn en een acuut begin.

Casus. Vrouw van 61, sinds drie weken een nieuw middel tegen hoge bloeddruk. Ze is duizelig bij opstaan en viel gisteren even weg. Pols 46, regelmatig, zacht. Wat doe je eerst?
  1. Dezelfde dag de huisarts: medicatie of geleiding nakijken
  2. Binnen een week de huisarts; intussen Yang versterken
  3. Rust nemen en over een week opnieuw voelen

Antwoord: Dezelfde dag de huisarts: medicatie of geleiding nakijken. Een nieuwe trage pols met duizeligheid en wegvallen kort na een nieuw middel is eerst medisch: het middel of een geleidingsstoornis. Bètablokkers en sommige calciumantagonisten vertragen het hart.

Bij een gezonde cliënt voel je in februari de pols pas bij stevige druk duidelijk; hij is rustig, gelijkmatig en heeft wortel. Er zijn geen klachten. Wat is het waarschijnlijkst?
  1. Een winterpols: de Yang is naar binnen getrokken
  2. Een Binnen-patroon met Volle Koude: diep en rustig
  3. Nier-Yang-leegte: de diepte zegt dat de Yang tekortschiet

Antwoord: Een winterpols: de Yang is naar binnen getrokken. In de winter is een wat diepere pols normaal (Nan Jing 15). Zonder klachten en met Maag-Qi en wortel is het het seizoen, geen patroon.

De rest van deze les

In de cursus volgen de uitleg in stappen met getekende tongen en polsgolven, 17 oefenvragen met casussen, 17 flashcards met gespreide herhaling, de valkuilen, de brug naar de fysiologie en de beeldtrainer. Deze les hoort bij module 2: Pols.