Alle lessen Module 5: Verdieping Les 5
De klassieke polsteksten en de prognose
Wat zeggen de klassieke polsteksten, en hoe lees je er een prognose uit die je vandaag verantwoord gebruikt?
Na deze les ken je de vier klassieke polsteksten en wat elk bijdroeg, lees je Maag-Qi, Shen en wortel als maat voor de reserve, weet je wanneer een pols bij de ziekte past en wanneer niet, herken je de ware orgaanpolsen, en weet je dat die vandaag een reden zijn om te verwijzen en niet om te voorspellen.
Uit het hoofd
- Vier teksten. Su Wen: Maag-Qi en de doodspolsen. Nan Jing: alleen de pols aan de pols, dieptes en wortel. Mai Jing (Wang Shuhe, 3e eeuw): 24 polsen, in paren die op elkaar lijken. Bin Hu Mai Xue (Li Shizhen, 1564): 27 polsen in verzen over vorm, verwanten en ziekte; ezelsbrug: eerst de maag, dan de plek, dan de namen, dan de verzen.
- Maag-Qi als maat. Een seizoenspols met Maag-Qi is gezond; meer seizoen dan Maag-Qi is ziek; alleen seizoen zonder Maag-Qi is de doodspols (Su Wen 18, Nan Jing 15); ezelsbrug: een snufje kruid maakt de soep, te veel bederft hem, alleen kruid is geen soep.
- Drie tekenen van reserve. Maag-Qi: rustig, soepel, gelijkmatig. Shen: kracht en regelmaat. Wortel: diep en op chi voelbaar; een boom met wortels loopt weer uit (Nan Jing 14); ezelsbrug: maag, geest, wortel.
- Past de pols bij de ziekte? Koorts met een snelle, volle pols past; koorts met een stille pols niet. Na bloedverlies of diarree past een kleine, zachte pols; een grote, volle niet (Su Wen 19, Nan Jing 17). Past hij niet, dan is het beeld zwaarder dan het lijkt; ezelsbrug: de pols moet het verhaal volgen.
- De ware orgaanpolsen. Zonder Maag-Qi, Shen of wortel: scherp als een mes of een pas gespannen boogpees, tikkend als een steen, druppelend als een lekkend dak, pikkend als een mus, uiteenvallend als een los touw, licht als een veer in de wind; ezelsbrug: mes, steen, dak, mus, touw, veer.
- Tempo en ritme als grens. Veel sneller of trager dan vier tot vijf per ademhaling, afwisselend snel en traag, of afwezig: in de klassiekers dodelijk (Su Wen 18, Nan Jing 14). Vandaag: ECG of spoed.
- Wat je ermee doet. Een ware orgaanpols, of een pols die niet bij een ernstige ziekte past, is vandaag een reden om te verwijzen, vaak dezelfde dag of 112. Geen voorspelling, en geen behandeling in plaats van zorg.
De rest van deze les is naslag.
Drie oefenvragen uit deze les
Volgens Su Wen 18 en Nan Jing 15: in de lente voel je een pols die duidelijk wiry is, met weinig Maag-Qi. Wat is het?
- Ziek: meer seizoen dan Maag-Qi, de Lever
- Gezond: in de lente hoort wiry
- Dodelijk: elke wiry pols zonder Maag-Qi
Antwoord: Ziek: meer seizoen dan Maag-Qi, de Lever. Licht wiry met Maag-Qi is gezond, meer wiry dan Maag-Qi is ziek, alleen wiry zonder Maag-Qi is de doodspols. Ezelsbrug: een snufje kruid maakt de soep, te veel bederft hem.
Welke tekst kiest als eerste één plek, de cun kou, om de pols te voelen?
- De Nan Jing
- De Bin Hu Mai Xue
- De Mai Jing
Antwoord: De Nan Jing. Nan Jing 1: alleen de cun kou, waar de vaten samenkomen. De Su Wen kent nog negen meetpunten (hoofdstuk 20).
Hoeveel polsen beschrijven de Mai Jing en de Bin Hu Mai Xue?
- 24 en 27
- 28 en 28
- 12 en 24
Antwoord: 24 en 27. Wang Shuhe beschreef er 24, Li Shizhen in 1564 27; Li Zhongzi voegde later de 28e toe.
De rest van deze les
In de cursus volgen de uitleg in stappen met getekende tongen en polsgolven, 17 oefenvragen met casussen, 19 flashcards met gespreide herhaling, de valkuilen, de brug naar de fysiologie en de beeldtrainer. Deze les hoort bij module 5: Verdieping.