Alle lessen Module 5: Verdieping Les 1
Acute ziekte: Zes Stadia en Vier Niveaus
Hoe lees je tong en pols in een koortsende ziekte, en aan welke bevinding zie je dat ze een laag dieper gaat?
Na deze les stel je bij elke acute ziekte eerst drie vragen (waar, wat, hoe diep), ken je de tong en de pols per stadium (boek: Zes Divisies) en per niveau, lees je het verloop van een koortsende ziekte op de tong van wit naar geel naar dieprood en terug, en weet je welke tong- en polsbeelden eerst 112 of dezelfde dag de huisarts betekenen.
Uit het hoofd
- Drie vragen bij elke acute ziekte. Buiten of binnen: drijft de pols, is er nog afkeer van kou? Koude of Hitte: tight of rapid, rillen of koorts voorop, keelpijn? Hoe diep: het beslag en het lichaam; ezelsbrug: waar, wat, hoe diep.
- Taiyang en Wei: de buitenkant. Taiyang: lichaam normaal, dun wit beslag; floating en tight (Koude, geen zweet) of floating en ontspannen (Wind, licht zweet). Wei: rode punt of zijkanten, dun wit; floating en rapid; ezelsbrug: de tong verandert nog nauwelijks, de pols drijft.
- Yangming en Qi: Hitte binnen. Rood met droog geel beslag; overflowing en rapid. In de darm (Yangming orgaan): dik, droog, geel tot bruin of zwart beslag; deep en full. Shaoyang, het scharnier: dun wit, randen iets rood; wiry.
- De Yin-stadia. Taiyin: bleek, wit beslag; deep, slow, weak. Shaoyin Koude: bleek, nat, wit; deep, minute, thin. Shaoyin Hitte: rood, weinig of geen beslag; thin en rapid. Jueyin: gemengd, vaak wiry.
- Ying en Xue: Hitte in de diepte. Ying: dieprood zonder beslag; thin en rapid. Xue: dieprood tot paars, droog; rapid, bij Wind wiry; ezelsbrug: het beslag verdwijnt, het lichaam brandt.
- Het verloop. Ongunstig: dun naar dik, wit naar geel naar bruin of zwart en droog, rood naar dieprood, beslag dat plots wegvalt, een drijvende pols die diep en dun wordt. Gunstig: dik naar dun, weer dun wit en geworteld, vocht dat terugkomt.
- Rode vlaggen. 112: nekstijfheid bij voorover buigen, sufheid of verwardheid, vlekjes die niet wegdrukken, benauwdheid in rust, stuipen, een oudere die koud en suf is. Dezelfde dag: koorts langer dan drie dagen, snel ademen, uitdroging, koorts bij een kwetsbare cliënt; direct: koorts bij een baby jonger dan drie maanden of tijdens chemotherapie.
De rest van deze les is naslag.
Drie oefenvragen uit deze les
Casus. Man van 29. Sinds vanochtend rillerig, 38,0 graden, stijve nek bij draaien (voorover buigen gaat vrij), hoofdpijn in het achterhoofd, pijnlijk lijf; hij zweet niet. Tong lichtrood, dun wit beslag. Pols oppervlakkig en strak.
- Taiyang, Koude-aanval
- Wei, Wind-Hitte
- Shaoyang, het scharnier
Antwoord: Taiyang, Koude-aanval. Rillen voorop, geen zweet, een normale tong en een drijvende, strakke pols: Koude aan de buitenkant. Wind-Hitte geeft keelpijn, een rodere punt en een snelle pols; Shaoyang een snaar zonder drijven, met koud en warm om de beurt.
Casus. Vrouw van 25. 38,6 graden met lichte rillingen, keelpijn, lichte dorst, wat zweten. Tong lichtrood met een rodere punt en rodere zijkanten, dun wit beslag. Pols oppervlakkig en snel.
- Wei, Wind-Hitte
- Taiyang, Koude-aanval
- Qi-niveau
Antwoord: Wei, Wind-Hitte. De pols drijft nog en er is afkeer van kou: buitenkant. Keelpijn, de rodere punt en de snelle pols maken het Hitte. Op het Qi-niveau is de kou weg en het beslag geel.
Casus. Man van 41, vierde dag griep. Geen rillingen meer, 39,4 graden, hij heeft het warm, zweet veel, grote dorst naar koud water; de buik is zacht en de ontlasting normaal. Tong rood met droog geel beslag. Pols breed, krachtig en snel.
- Yangming kanaal, het Qi-niveau
- Yangming orgaan, Hitte in de darm
- Shaoyang, het scharnier
Antwoord: Yangming kanaal, het Qi-niveau. De vier groten (koorts, zweet, dorst, grote pols) zonder volle harde buik: Yangming kanaal, op de Hitte-kaart Maag-Hitte op het Qi-niveau. Het orgaanpatroon heeft obstipatie en een diepe, volle pols.
De rest van deze les
In de cursus volgen de uitleg in stappen met getekende tongen en polsgolven, 17 oefenvragen met casussen, 19 flashcards met gespreide herhaling, de valkuilen, de brug naar de fysiologie en de beeldtrainer. Deze les hoort bij module 5: Verdieping.