TCM Campus

Alle lessen   Module 5: Patronen   Les 15

Module 5   Les 15   Wei Qi Ying Xue

De Vier Niveaus: Hitte van de buitenwacht tot in het Bloed

Hoe lees je hoe diep een Hitte-ziekte zit, en waar houdt een TCM-label op en begint de spoedeisende hulp?

Na deze les ken je per niveau de tekenen, tong, pols, het principe en de klassieke formule, de gewone en de omgekeerde overdracht en de latente Hitte, en weet je dat het Ying- en het Bloed-niveau in de praktijk spoed betekenen. Formules met naam, zonder dosering.

gewone overdracht: van buiten naar binnen Wei 卫 koorts, lichte aversie tegen kou, keelpijn; rode punt; floating, rapid Yin Qiao San; bij hoest Sang Ju Yin Qi 气 hoge koorts zonder kou, zweten, dorst; geel beslag Bai Hu Tang (Maag), Ma Xing Shi Gan Tang (Long) Ying 营 nachtkoorts, onrust, vlekjes; donkerrood Qing Ying Tang; Pericard: An Gong Niu Huang Wan Xue 血 bloedingen, vlekken, stuipen; paars Xi Jiao Di Huang Tang; Bloed koelen en bewegen Ying klaren, de Hitte terugduwen naar Qi Ying en Xue: in de praktijk spoed Hitte klaren licht laten zweten met koele, scherpe kruiden omgekeerd: Long naar Pericard latente Hitte: begint binnen en komt naar buiten
Schematisch. Van buiten naar binnen: Wei, Qi, Ying, Xue. Zwarte pijlen: gewone overdracht; rode stippelpijl: omgekeerde overdracht, van de Long (Wei) rechtstreeks naar het Pericard (Ying); groene pijlen: latente Hitte. Tekenen en formules: leerboek; lees ze na in H45, p. 770 tot 779.

Uit het hoofd

  • Wei. Koorts met lichte aversie tegen kou, keelpijn, lichte dorst; tong met rode punt of zijkanten, dun wit beslag; pols floating, rapid; Wind-Hitte verdrijven met koele, scherpe kruiden; Yin Qiao San, bij hoest Sang Ju Yin.
  • Qi. Hoge koorts zonder kou, afkeer van warmte, zweten, dorst; tong rood met geel beslag; pols rapid, overflowing; Hitte klaren; Bai Hu Tang (Maag), Ma Xing Shi Gan Tang (Long). ezelsbrug: de kou is weg en het gele beslag komt: de Hitte is binnen.
  • Ying. Koorts 's nachts erger, onrust, slapeloos, ijlen, vage vlekken, weinig dorst; tong donkerrood zonder beslag; pols thin, rapid; Ying klaren en de Hitte terugduwen naar Qi; Qing Ying Tang. Bij het Pericard: bewustzijnsdaling, An Gong Niu Huang Wan.
  • Xue. Bloedingen, duidelijke donkere vlekken, manie, stuipen; tong donkerrood tot paars; pols rapid; Bloed koelen en bewegen; Xi Jiao Di Huang Tang. Laat: Lege Wind uit Yin-leegte, Da Ding Feng Zhu.
  • Ye Tianshi's regel. In Wei mag je laten zweten; pas in Qi klaar je de Qi; in Ying duw je de Hitte nog terug naar Qi; in Xue koel en verspreid je het Bloed. ezelsbrug: zweten, klaren, terugduwen, koelen.
  • Overdracht. Gewoon: van Wei naar binnen. Omgekeerd: van de Long rechtstreeks naar het Pericard, met verwardheid. Latente Hitte: begint binnen, op Qi of Ying, zonder buitenkant.
  • Rode vlag. Ying en Xue zijn in de praktijk sepsis, meningitis of een stollingsstoornis tot het tegendeel bewezen is: 112, dan pas een label.

De rest van deze les is naslag.

Vier Niveaus: Hoe lees je hoe diep een Hitte-ziekte zit, en waar houdt een TCM-label op en begint de spoedeisende hulp?
Het schema als afbeelding, om te bewaren of te delen

Drie oefenvragen uit deze les

Casus. Man van 25. Sinds vanochtend 38,4 graden, licht rillerig, keelpijn, hoofdpijn, licht zweterig, lichte dorst. Tong met een rode punt. Pols oppervlakkig en snel.
  1. Yin Qiao San
  2. Bai Hu Tang
  3. Ma Huang Tang

Antwoord: Yin Qiao San. Wei-niveau, Wind-Hitte: koele, scherpe kruiden. Ma Huang Tang is voor Taiyang-Koude zonder zweet; Bai Hu Tang voor het Qi-niveau.

Casus. Vrouw van 33. Licht koortsig, vooral een kriebelhoest, lichte dorst, nauwelijks keelpijn. Tong met een rode punt. Pols oppervlakkig en snel.
  1. Qing Ying Tang
  2. Ma Xing Shi Gan Tang
  3. Sang Ju Yin

Antwoord: Sang Ju Yin. Wei-niveau met hoest op de voorgrond en weinig koorts: Sang Ju Yin. Ma Xing Shi Gan Tang is voor Long-Hitte op het Qi-niveau, met hoge koorts en geel slijm.

Casus. Man van 58. Dag 4 van een griep: 39,5 graden zonder rillen, hoest met dik geel slijm, benauwd, dorst. Tong rood, geel beslag. Pols snel en vol. Welk niveau en patroon?
  1. Ying, Hitte in de Ying
  2. Wei, Wind-Hitte
  3. Qi, Long-Hitte

Antwoord: Qi, Long-Hitte. Geen kou meer, geel beslag, geel slijm, benauwdheid: Long-Hitte op het Qi-niveau. Maar eerst: benauwdheid met hoge koorts is een longontsteking tot het tegendeel bewezen is, dus dezelfde dag naar de huisarts.

De rest van deze les

In de cursus volgen de uitleg in stappen, 16 oefenvragen met casussen, 21 flashcards met gespreide herhaling, de valkuilen en de brug naar de fysiologie met bewijsklassen. Deze les hoort bij module 5: Patronen.