Alle lessen Module 1: Fundamenten Les 13
Van bevinding naar behandelprincipe
Twintig bevindingen, één cliënt: hoe kom je tot één principe, en wat behandel je eerst?
Na deze les doorloop je een casus in zes stappen, scheid je wortel van tak, en geef je per casus twee hypotheses met de informatie die beslist.
Uit het hoofd
- De zes stappen. Verzamelen; Acht Principes; patroon; wortel en tak; principe; punten of formule. ezelsbrug: van breed naar smal; de laatste drie beginnen met een P (patroon, principe, punt), met wortel en tak ertussen.
- Ben en biao. 本 ben is de wortel, in het boek de Oorzaak; 标 biao is de tak, de Uiting. ezelsbrug: 本 is boom 木 met een streep aan de voet; biao begint met de b van boven, de top.
- De drie regels. Acuut eerst de tak (急则治标); chronisch de wortel (缓则治本); vaak beide tegelijk (标本兼治).
- Vier paren van ben en biao. Zheng qi tegenover xie qi; oorzaak tegenover klacht; eerdere tegenover latere ziekte; binnen tegenover buiten. ezelsbrug: ZOEB, de wortel zoek je bij Zheng, Oorzaak, Eerder, Binnen.
- Zes ketens, de wortel voorop. Nier-Yin-leegte dan Lever-Yang-stijging; Milt-Qi-leegte dan Vocht dan Slijm; Qi-stagnatie dan Bloedstase; langdurige Hitte dan Yin-leegte; Lever-Qi-stagnatie dan Lever overheerst Milt; Milt-Qi-leegte dan Bloed-leegte dan Hart-Bloed-leegte. ezelsbrug: wat voorop staat is de wortel; Qi-stagnatie en Hitte zijn de voltes onder de wortels.
- Twee assen. Wortel en tak zegt wát eerst; versterken (bu) of afvoeren (xie) zegt welke richting. ezelsbrug: 闭门留寇, sluit de deur niet met de rover binnen.
- Het format van een casusantwoord. Rode vlag; hypothese 1; hypothese 2; wat beslist; per hypothese wortel, tak en principe.
De rest van deze les is naslag.

Drie oefenvragen uit deze les
Nier-Yin-leegte en Lever-Yang-stijging bij dezelfde cliënt. Wat is de wortel?
- Nier-Yin-leegte
- Geen van beide; ze staan los van elkaar
- Lever-Yang-stijging
Antwoord: Nier-Yin-leegte. De wortel in de leegte, de tak in de hoofdpijn. De Yin houdt de Yang niet meer vast, waardoor die opstijgt.
Milt-Qi-leegte, Vocht en Slijm. Wat is hier de wortel?
- Milt-Qi-leegte
- Vocht
- Het Slijm, want dat geeft de klachten
Antwoord: Milt-Qi-leegte. Milt-Qi-leegte geeft Vocht, Vocht geeft Slijm; de verstoorde transformatie hoopt vocht op. Het Slijm geeft de klachten, maar is de tak: wie alleen Slijm oplost, ziet het terugkomen. Het principe bij Slijm-Vocht is dan ook 'Slijm oplossen, Milt versterken': tak en wortel samen (patroon 10).
Langdurige Hitte heeft de Yin verbruikt. Wat is de wortel?
- De Yin-leegte, want leegte is altijd de wortel
- De Hitte: ook een volte kan de wortel zijn
- Geen van beide; Hitte en Yin-leegte staan los
Antwoord: De Hitte: ook een volte kan de wortel zijn. Langdurige Hitte leidt tot Yin-leegte. De wortel is wat eerst kwam en het andere veroorzaakt; dat kan een volte zijn. In de praktijk behandel je hier vaak beide: Hitte klaren en Yin voeden.
De rest van deze les
In de cursus volgen de uitleg in stappen, 37 oefenvragen met casussen, 20 flashcards met gespreide herhaling, de valkuilen en de brug naar de fysiologie met bewijsklassen. Deze les hoort bij module 1: Fundamenten.