TCM Campus

Alle lessen   Module 1: Fundamenten   Les 13

Module 1   Les 13   Biao en Ben

Van bevinding naar behandelprincipe

Twintig bevindingen, één cliënt: hoe kom je tot één principe, en wat behandel je eerst?

Na deze les doorloop je een casus in zes stappen, scheid je wortel van tak, en geef je per casus twee hypotheses met de informatie die beslist.

1 Verzamelen klachten, anamnese, tong en pols eens: vragen en luisteren het best 2 Acht Principes toepassen binnen, Hitte of Koude, leegte of volte eens tussen behandelaars: redelijk 3 Patroon benoemen Zang-Fu; en Qi, Bloed of Vocht eens tussen behandelaars: laag 4 Wortel en tak scheiden ben en biao: wat is oorzaak, wat uiting? acuut de tak, chronisch de wortel 5 Principe kiezen bijvoorbeeld Qi bewegen of Yin voeden volgt uit patroon, wortel en tak 6 Punten of formule afleiden de uitwerking van het principe (les 14 tot 17) formule volgt het patroon; punten niet
Schematisch. De onderste regel per vak is wat onderzoek naar overeenstemming tussen behandelaars zegt (stap 7: Hua 2012, O'Brien 2009, Zhang 2005, Hogeboom 2001; alleen abstracts). "Punten niet": behandelaars kiezen bij dezelfde patiënt sterk verschillende punten.

Uit het hoofd

  • De zes stappen. Verzamelen; Acht Principes; patroon; wortel en tak; principe; punten of formule. ezelsbrug: van breed naar smal; de laatste drie beginnen met een P (patroon, principe, punt), met wortel en tak ertussen.
  • Ben en biao. 本 ben is de wortel, in het boek de Oorzaak; 标 biao is de tak, de Uiting. ezelsbrug: 本 is boom 木 met een streep aan de voet; biao begint met de b van boven, de top.
  • De drie regels. Acuut eerst de tak (急则治标); chronisch de wortel (缓则治本); vaak beide tegelijk (标本兼治).
  • Vier paren van ben en biao. Zheng qi tegenover xie qi; oorzaak tegenover klacht; eerdere tegenover latere ziekte; binnen tegenover buiten. ezelsbrug: ZOEB, de wortel zoek je bij Zheng, Oorzaak, Eerder, Binnen.
  • Zes ketens, de wortel voorop. Nier-Yin-leegte dan Lever-Yang-stijging; Milt-Qi-leegte dan Vocht dan Slijm; Qi-stagnatie dan Bloedstase; langdurige Hitte dan Yin-leegte; Lever-Qi-stagnatie dan Lever overheerst Milt; Milt-Qi-leegte dan Bloed-leegte dan Hart-Bloed-leegte. ezelsbrug: wat voorop staat is de wortel; Qi-stagnatie en Hitte zijn de voltes onder de wortels.
  • Twee assen. Wortel en tak zegt wát eerst; versterken (bu) of afvoeren (xie) zegt welke richting. ezelsbrug: 闭门留寇, sluit de deur niet met de rover binnen.
  • Het format van een casusantwoord. Rode vlag; hypothese 1; hypothese 2; wat beslist; per hypothese wortel, tak en principe.

De rest van deze les is naslag.

Van bevinding naar principe: Twintig bevindingen, één cliënt: hoe kom je tot één principe, en wat behandel je eerst?
Het schema als afbeelding, om te bewaren of te delen

Drie oefenvragen uit deze les

Nier-Yin-leegte en Lever-Yang-stijging bij dezelfde cliënt. Wat is de wortel?
  1. Nier-Yin-leegte
  2. Geen van beide; ze staan los van elkaar
  3. Lever-Yang-stijging

Antwoord: Nier-Yin-leegte. De wortel in de leegte, de tak in de hoofdpijn. De Yin houdt de Yang niet meer vast, waardoor die opstijgt.

Milt-Qi-leegte, Vocht en Slijm. Wat is hier de wortel?
  1. Milt-Qi-leegte
  2. Vocht
  3. Het Slijm, want dat geeft de klachten

Antwoord: Milt-Qi-leegte. Milt-Qi-leegte geeft Vocht, Vocht geeft Slijm; de verstoorde transformatie hoopt vocht op. Het Slijm geeft de klachten, maar is de tak: wie alleen Slijm oplost, ziet het terugkomen. Het principe bij Slijm-Vocht is dan ook 'Slijm oplossen, Milt versterken': tak en wortel samen (patroon 10).

Langdurige Hitte heeft de Yin verbruikt. Wat is de wortel?
  1. De Yin-leegte, want leegte is altijd de wortel
  2. De Hitte: ook een volte kan de wortel zijn
  3. Geen van beide; Hitte en Yin-leegte staan los

Antwoord: De Hitte: ook een volte kan de wortel zijn. Langdurige Hitte leidt tot Yin-leegte. De wortel is wat eerst kwam en het andere veroorzaakt; dat kan een volte zijn. In de praktijk behandel je hier vaak beide: Hitte klaren en Yin voeden.

De rest van deze les

In de cursus volgen de uitleg in stappen, 37 oefenvragen met casussen, 20 flashcards met gespreide herhaling, de valkuilen en de brug naar de fysiologie met bewijsklassen. Deze les hoort bij module 1: Fundamenten.