TCM Campus

Alle lessen   Module 8: Kliniek   Les 8

Module 8   Les 8   Fu Xie, het verborgen pathogeen

Infecties, Latente Hitte en virale problematiek

Hoe leest een acupuncturist een infectie die komt, blijft hangen of later terugkeert, en waar houdt TCM op en moet de arts het overnemen?

Na deze les herken je de alarmsignalen bij infecties, plaats je een koortsende ziekte op een van de Vier Niveaus, leg je Latente Hitte uit en onderscheid je haar van een restpathogeen en van Shao Yang, redeneer je over vermoeidheid na een virus, en weet je per indicatie hoe sterk het bewijs is. Latente Hitte staat in de Grondslagen; de rest is leerboek, met PubMed.

Een infectie die antibiotica of antivirale middelen nodig heeft, krijgt die eerst.

Eerst: is dit de arts? tekenen van sepsis, nekstijfheid, koorts na de tropen, benauwdheid, gordelroos bij het oog Wei buitenkant ontsluiten koorts met lichte rillingen, keel, floating-rapid Qi Hitte klaren hoge koorts zonder rillen, dorst, zweten Ying Ying koelen; medisch spoed nachtkoorts, onrust, vage uitslag, diep rode tong Xue Bloed koelen; medisch spoed bloedingen, uitslag, delier Latente Hitte binnen zonder klachten, wordt Hitte op een Yin-leegte, breekt later door op Qi of Ying Restpathogeen, Shao Yang niet helemaal verdreven; blijft hangen tussen buiten en binnen Na de koorts Hitte verbruikt Qi en Yin: moe, middagwarmte, droge keel Ye Tianshi, geparafraseerd (leerboek) op Wei laat je zweten, op Qi klaar je de Hitte, op Ying laat je haar nog terug naar Qi, op Xue koel en beweeg je het Bloed
De Vier Niveaus naar H45 (p. 766 tot 778), Latente Hitte p. 779, Shao Yang H44 p. 759; de regel per niveau is van Ye Tianshi (Wen Re Lun, 18e eeuw). Schematisch.

Uit het hoofd

  • Rode vlaggen bij infectie. Sepsis (suf of verward, snelle ademhaling, gevlekte huid, weinig plassen), nekstijfheid of puntbloedinkjes, koorts na de tropen, koorts langer dan drie dagen of bij een afweerstoornis, benauwdheid, gordelroos bij het oog. ezelsbrug: suf, snel, stijf, tropen, oog.
  • Medicatie eerst. Een bacteriële infectie, Lyme met een rode kring, gordelroos binnen 72 uur: antibiotica of antivirale middelen gaan voor; kruiden en naalden ernaast, nooit in plaats van.
  • Vier Niveaus. Wei: koorts met lichte rillingen, keel, floating-rapid; Qi: hoge koorts zonder rillen, dorst, zweten; Ying: nachtkoorts, onrust, vage uitslag, diep rode tong zonder beslag; Xue: bloedingen, delier. Ying en Xue zijn medisch spoed. ezelsbrug: van huid naar Bloed, van huisarts naar ziekenhuis.
  • Latente Hitte (p. 779). Een pathogeen komt binnen zonder klachten, wordt Hitte en breekt later door met binnen-Hitte vanaf het begin, vaak uitgelokt door een nieuwe invasie en op een Yin-leegte. Su Wen 5: wie in de winter door Koude wordt geraakt, krijgt in de lente een Warmteziekte; Su Wen 4: wie in de winter zijn Jing bewaart, krijgt die niet.
  • Rest, latent of Shao Yang. Restpathogeen: na een acute ziekte mét klachten niet helemaal verdreven; Latente Hitte: zonder klachten binnengekomen; Shao Yang: wisselend koud en warm, bittere smaak, vol onder de ribben, wiry: harmoniseren (Xiao Chai Hu Tang). ezelsbrug: rest bleef, latent sliep, Shao Yang schommelt.
  • Na de koorts. Hitte verbruikt Qi en Yin: moe, middagwarmte, droge keel, rood met weinig beslag; Qi en Yin voeden (Sheng Mai San); niet versterken met de dief nog binnen; zacht prikkelen.
  • Bewijs. Griep: kruiden verkortten de koorts net als oseltamivir, ongeblindeerd (III); Andrographis bij luchtweginfecties beter dan placebo, slechte kwaliteit (II); terugkerende blaasontsteking: minder recidieven, één kleine sham-trial (II); gordelroos en long COVID: O.

De rest van deze les is naslag.

Infecties, Latente Hitte en virale problematiek: Hoe leest een acupuncturist een infectie die komt, blijft hangen of later terugkeert, en waar houdt TCM op en moet de arts het overnemen?
Het schema als afbeelding, om te bewaren of te delen

Drie oefenvragen uit deze les

Casus. Student van 19, sinds vanochtend hoge koorts en hoofdpijn; ze buigt haar hoofd niet voorover en heeft rode puntjes op de benen die niet wegdrukken. Wat doe je?
  1. Nu Yin Qiao San voor het Wei-niveau, morgen bellen
  2. 112: dit kan meningokokkensepsis zijn
  3. Dezelfde dag naar de huisarts

Antwoord: 112: dit kan meningokokkensepsis zijn. Koorts met nekstijfheid en puntbloedinkjes die niet wegdrukken is meningokokkensepsis tot het tegendeel bewezen is: 112, niet later die dag. In Wen Bing-taal zit dit op Ying of Xue, en juist daarom bij de arts.

Casus. Man van 46, terug van een reis naar Ghana, sinds twee dagen koorts met koude rillingen en hoofdpijn. Wat eerst?
  1. Eerst Wind-Koude: de buitenkant ontsluiten
  2. Shao Yang harmoniseren, binnen een week de arts
  3. Dezelfde dag naar de arts: malaria uitsluiten

Antwoord: Dezelfde dag naar de arts: malaria uitsluiten. Koorts na de tropen is malaria tot het tegendeel bewezen is: dezelfde dag. Het schommelende beeld lijkt op Shao Yang, maar de reis beslist; een week wachten is te lang.

Casus. Vrouw van 70 met een pijnlijke rode uitslag in een band op één kant van het voorhoofd, tot aan de neuspunt. Wat eerst?
  1. Dezelfde dag naar de huisarts: gordelroos bij het oog
  2. Binnen 72 uur naar de huisarts voor antivirale middelen
  3. Eerst Vocht-Hitte in de Galblaas klaren

Antwoord: Dezelfde dag naar de huisarts: gordelroos bij het oog. Gordelroos tot aan de neuspunt kan het oog raken: dan dezelfde dag, niet binnen 72 uur zoals elders op het lijf. Antivirale middelen werken het best binnen 72 uur; acupunctuur hoort hooguit ernaast.

De rest van deze les

In de cursus volgen de uitleg in stappen, 15 oefenvragen met casussen, 16 flashcards met gespreide herhaling, de valkuilen en de brug naar de fysiologie met bewijsklassen. Deze les hoort bij module 8: Kliniek.

Probeer drie lessen gratisBekijk de cursus