Alle lessen Module 8: Kliniek Les 1
Hoofdpijn en migraine
Waar zit de pijn, hoe voelt hij en wat maakt hem erger: hoe maken drie vragen van één hoofdpijn een patroon?
Na deze les ken je de rode vlaggen en de medische soorten hoofdpijn, lees je een hoofdpijn op plek, karakter en verloop, zet je de patronen naast elkaar met tong, pols en principe, leg je een voorbeeld van een puntkeuze uit, en weet je wat het onderzoek naar acupunctuur bij migraine en spanningshoofdpijn wel en niet laat zien.
Uit het hoofd
- Rode vlaggen eerst. Plots en heftig (donderslag); nieuw of veranderd, zeker na je vijftigste; uitval of verwardheid; koorts met nekstijfheid; erger bij liggen, hoesten of persen, met braken in de ochtend; zwanger, kanker of verminderde afweer; na een val. ezelsbrug: plots, nieuw, neuro, koorts, houding.
- Medicatieovergebruik. Pijnstillers op 15 dagen of meer per maand, of triptanen of combinatiemiddelen op 10 dagen of meer: dat onderhoudt zelf hoofdpijn; eerst de huisarts.
- De plek is het kanaal. Voorhoofd Yangming (Maag); slaap Shaoyang (Galblaas); achterhoofd en nek Taiyang (Blaas); kruin Jueyin (Lever). ezelsbrug: voor Maag, zij Galblaas, achter Blaas, boven Lever.
- Het karakter is het patroon. Kloppend Lever-Yang; zwaar Vocht of Slijm; stekend Bloedstase; drukkend en wisselend Lever-Qi; dof en beter van rust leegte; een leeg hoofd de Nier.
- Buiten of binnen, leeg of vol. Plots met rillen en een floating pols: Wind van buiten, eerst ontsluiten. Erger van moeheid, beter van rust: leegte; erger van stress, alcohol of vet eten: volte.
- Puntkeuze: patroon plus plek. Patroonpunten (LR3 en KI3 bij Lever-Yang op Yin-leegte) plus een distaal punt op het kanaal van de plek en een lokaal punt; GB20 en LR3 is het klassieke paar van lokaal en distaal.
- Bewijs. Migraine: tegen geen acupunctuur 41 tegen 17 procent responders (NNT 4), tegen sham 50 tegen 41 (NNT 11). Spanningshoofdpijn: tegen sham 51 tegen 43. De sham-trials wisselen: kijk wat de controlegroep kreeg.
De rest van deze les is naslag.
Drie oefenvragen uit deze les
Casus. Man van 52 krijgt tijdens het sporten in een paar seconden de ergste hoofdpijn van zijn leven. Wat doe je?
- Nu LR3 en GB20 voor de Lever-Yang, dan afwachten
- Direct 112 of de spoedeisende hulp
- Dezelfde dag naar de huisarts
Antwoord: Direct 112 of de spoedeisende hulp. Donderslaghoofdpijn: een hoofdpijn die binnen een minuut maximaal is, is een subarachnoïdale bloeding tot het tegendeel bewezen is. Dat kan niet wachten tot de huisarts later die dag. Geen patroon, geen punt.
Casus. Vrouw van 71 heeft sinds drie weken een nieuwe hoofdpijn aan de slaap; kauwen doet pijn en ze ziet af en toe wazig. Wat is dit eerst?
- Shaoyang-hoofdpijn bij Lever-Vuur: eerst Vuur klaren
- Mogelijk arteriitis temporalis: dezelfde dag naar de arts
- Spanningshoofdpijn: binnen een week naar de huisarts
Antwoord: Mogelijk arteriitis temporalis: dezelfde dag naar de arts. Nieuwe hoofdpijn na het vijftigste, kaakpijn bij kauwen en zichtklachten: arteriitis temporalis kan tot blindheid leiden, dus dezelfde dag. Dat de pijn op Shaoyang zit, verandert daar niets aan. Spanningshoofdpijn is dubbelzijdig en geeft geen kauwpijn of zichtklachten; een week wachten is hier te laat.
Casus. Man van 45 heeft bijna dagelijks hoofdpijn en neemt op 18 dagen per maand paracetamol. Wat herken je eerst?
- Mogelijk medicatieovergebruik; eerst de huisarts
- Bloed-leegte: dof en dagelijks, dus eerst Bloed voeden
- Niets bijzonders; paracetamol is onschuldig
Antwoord: Mogelijk medicatieovergebruik; eerst de huisarts. Eenvoudige pijnstillers op 15 dagen of meer per maand, triptanen of combinatiemiddelen op 10 of meer (ICHD-3): de medicatie onderhoudt de hoofdpijn. Afbouw en profylaxe regelt de arts. Een patroon kan meespelen, maar de medicatievraag gaat voor.
De rest van deze les
In de cursus volgen de uitleg in stappen, 16 oefenvragen met casussen, 15 flashcards met gespreide herhaling, de valkuilen en de brug naar de fysiologie met bewijsklassen. Deze les hoort bij module 8: Kliniek.