TCM Campus

Alle lessen   Module 7: Behandelen   Les 9

Module 7   Les 9   Fang Yao

Formules en kruidenveiligheid

Hoe lees je een formule als behandelplan, en hoe weet je of hij voor deze cliënt veilig is?

Na deze les ken je twaalf formulefamilies met hun belangrijkste formules (naam, principe, samenstelling in grote lijnen, wanneer niet), weet je in welke formules de risicokruiden zitten, en beoordeel je per cliënt interacties, lever- en nierrisico, contaminatie en zwangerschap, met de bron erbij.

Patroon wat is er Principe wat moet er gebeuren Familie welke groep Formule en de aanpassing Veiligheidspoort Wie zwanger, kind, oudere lever, nier, hart Wat slikt iemand antistolling, tacrolimus statines, digoxine Welke kruiden Gan Cao, Dang Gui, Ma Huang Fu Zi, Xi Xin, Mu Tong Welke kwaliteit soort, plantendeel metalen, certificaat Geen bezwaar starten, meten, melden Overleg met de arts trombosedienst, specialist Niet ander middel, of de naald
Schematisch. De vijf vragen van module 1, les 17, hier samengevat in vier. Het boek bespreekt de verschillen tussen acupunctuur en fytotherapie in H69 (p. 1184) en geneesmiddelen als ziekteoorzaak in H22 (p. 293).

Uit het hoofd

  • Een formule is een behandelplan. Het principe kiest de familie, het patroon de formule, de bijkomende tekens de aanpassing; keizer, minister, assistent, gezant (module 1, les 17). ezelsbrug: familie, formule, fijnstelling.
  • Vier vragen in de poort. Wie (zwanger, kind, oudere, lever, nier, hart)? Wat slikt iemand? Welke risicokruiden zitten erin? Welke kwaliteit? ezelsbrug: wie, wat, welk, waarvandaan.
  • Interacties: spiegel of werking. Spiegel: berberine (CYP), baicaline (OATP1B1), Wuzhi-capsules (tacrolimus omhoog). Werking: Dan Shen, Dang Gui en Gou Qi Zi met warfarine; Ma Huang met stimulantia; Gan Cao met plaspillen.
  • Lever. He Shou Wu (vaker bij HLA-B*35:01), Bai Xian Pi, Huang Yao Zi, en Tu San Qi als verwisseling met pyrrolizidine-alkaloïden; leverwaarden bij de start en na vier weken. ezelsbrug: haar, huid, knol, namaak.
  • Nier en kanker. Aristolochiazuur in Guang Fang Ji, Guan Mu Tong, Ma Dou Ling, Qing Mu Xiang, en in de bovengrondse delen van Xi Xin: nierfibrose, urotheelkanker, ook leverkanker. ezelsbrug: twee namen, één gif (Fang Ji, Mu Tong).
  • Metalen en vervalsing. Zhu Sha (kwik) en Xiong Huang (arseen) als bewust ingrediënt; onvermelde geneesmiddelen en soorten. Eis per partij een analysecertificaat, de Latijnse naam en het plantendeel.
  • Zwangerschap. Geen Bloed bewegende, sterk afvoerende of giftige kruiden (leerboek); veel zoethout hangt samen met nadelige uitkomsten bij het kind; berberine niet bij pasgeborenen. ezelsbrug: niet bewegen, niet afvoeren, geen gif.

De rest van deze les is naslag.

Formules en kruidenveiligheid: Hoe lees je een formule als behandelplan, en hoe weet je of hij voor deze cliënt veilig is?
Het schema als afbeelding, om te bewaren of te delen

Drie oefenvragen uit deze les

Welke familie en formule horen bij Wind-Koude zonder zweten?
  1. Hitte klaren: Bai Hu Tang
  2. Vasthouden: Yu Ping Feng San
  3. Ontsluiten: Ma Huang Tang

Antwoord: Ontsluiten: Ma Huang Tang. Warm-scherp ontsluiten. Let op Ma Huang bij hoge bloeddruk, hartziekte en zwangerschap.

Waarom hoort Yu Ping Feng San niet tijdens een verkoudheid?
  1. Het is een afvoerende formule die uitput
  2. Het bevat Ma Huang, dat de bloeddruk verhoogt
  3. Vasthouden sluit de deur met de dief binnen

Antwoord: Vasthouden sluit de deur met de dief binnen. Yu Ping Feng San (Huang Qi, Bai Zhu, Fang Feng) staat bij de familie vasthouden: tussen de verkoudheden door, niet tijdens. Ma Huang zit er niet in, en afvoeren doet het niet.

Welke formule bevat zowel cinnaber als realgar?
  1. Si Jun Zi Tang
  2. An Gong Niu Huang Wan
  3. Liu Wei Di Huang Wan

Antwoord: An Gong Niu Huang Wan. Kwik en arseen als bewust ingrediënt; in China een spoedmiddel voor Hitte in het Pericard (Liu 2008).

De rest van deze les

In de cursus volgen de uitleg in stappen, 17 oefenvragen met casussen, 22 flashcards met gespreide herhaling, de valkuilen en de brug naar de fysiologie met bewijsklassen. Deze les hoort bij module 7: Behandelen.

Probeer drie lessen gratisBekijk de cursus