Alle lessen Module 1: Fundamenten Les 10
De vier onderzoeken
Wat moet je zien, horen, vragen en voelen voordat je een patroon mag noemen?
Na deze les weet je per onderzoek wat je verzamelt, ken je de 16 vragen van Maciocia, kies je bij twee hypotheses de vraag die ze scheidt, en weet je welk onderzoek het best herhaalbaar is.
Uit het hoofd
- De vier onderzoeken. Kijken (望 wàng), horen en ruiken (闻 wén), vragen (问 wèn), palperen (切 qiè); ezelsbrug: twee keer wen; 闻 heeft een oor (耳) in de deur en hoort en ruikt, 问 een mond (口) en vraagt.
- De 16 vragen van Maciocia, in vier blokken van vier. Klacht en stromen: pijn, voedsel en smaak, ontlasting en urine, dorst en drinken. Lichaam van boven naar beneden: vermoeidheid, hoofd en gezicht, borst en buik, ledematen. Nacht en regelaars: slaap, zweten, oren en ogen, kou en hitte. De mens: emoties, seksualiteit, vrouwen, kinderen; ezelsbrug: eerst wat erin en eruit gaat, dan het lichaam van top tot teen, dan de nacht en de thermostaat, dan de mens zelf.
- De klassieke tien (shi wen ge). Koude en hitte, zweten, hoofd en lichaam, ontlasting en urine, eten en drinken, borst, gehoor, dorst, vroegere ziektes, oorzaak; erbij de middelen en de menstruatie; ezelsbrug: van buiten naar binnen, van de huid (koude, zweet) via het lichaam naar de geschiedenis (vroeger, oorzaak).
- Wat Maciocia toevoegt voor westerse cliënten. Vermoeidheid, emoties, seksualiteit; en ledematen als eigen vraag; ezelsbrug: MES, Moe, Emoties, Seks.
- Van breed naar smal. Hulpvraag en vlaggen, verhaal, net, kijken en voelen, twee of drie hypotheses, scheidende vragen, samen wegen; ezelsbrug: net uitgooien, dan alleen nog vragen waarvan het antwoord per hypothese anders uitvalt.
- Herhaalbaarheid. Vragen en luisteren beter dan kijken en palperen; uitzonderingen de Shen en de polsfrequentie (Hua 2012, O'Brien 2009); ezelsbrug: wat de cliënt zegt is te herhalen, wat jij ziet en voelt niet, behalve de ogen en de teller.
- Rode vlaggen in de anamnese. Ongewild afvallen, bloedverlies, neurologische uitval, koorts zonder verklaring, pijn op de borst, een plotselinge zeer hevige hoofdpijn, doodsgedachten; bij één ja eerst verwijzen.
De rest van deze les is naslag.
Drie oefenvragen uit deze les
Casus 1. Vrouw van 36, al maanden prikkelbaar, een gespannen gevoel onder de ribben, zucht veel; erger bij stress. Lever-Qi-stagnatie of Lever-Vuur?
- Zucht u vaak, en voelt u spanning of een opgezet gevoel onder de ribben?
- Heeft u een bittere smaak, dorst, harde ontlasting of rode ogen?
- Worden de klachten erger bij stress, boosheid of frustratie?
Antwoord: Heeft u een bittere smaak, dorst, harde ontlasting of rode ogen?. Lever-Vuur is stagnatie die Hitte is geworden: woede-uitbarstingen, rode ogen en gezicht, bittere smaak, dorst, obstipatie, en een rode tong met geel beslag (patroon 1 en 2). De andere twee vragen naar wat beide delen en wat je al weet; die antwoorden zijn bij allebei ja.
Casus 2. Man van 55, moe, zwakke onderrug en knieën. Nier-Yin-leegte of Nier-Yang-leegte?
- Hoe is uw eetlust, en bent u opgeblazen of zwaar na het eten?
- Heeft u het eerder warm of koud, hoe voelen uw voetzolen, en plast u 's nachts?
- Zijn uw onderrug en knieën zwak, en bent u aan het eind van de dag snel moe?
Antwoord: Heeft u het eerder warm of koud, hoe voelen uw voetzolen, en plast u 's nachts?. Het orgaan delen ze, de aard niet. Zwakke onderrug en knieën en moeheid weet je al; eetlust en een opgeblazen gevoel gaan over de Milt. Yin-leegte: warme handpalmen en voetzolen, nachtzweten, droge mond 's nachts. Yang-leegte: koude onderrug, kouwelijk, nycturie met heldere urine (patroon 11 en 12). Vraag dus naar Koude en Hitte, niet naar nog een Nier-klacht.
Casus 3. Man van 28, sinds gisteren verkouden met hoofdpijn; pols oppervlakkig. Wind-Koude of Wind-Hitte?
- Sinds wanneer bent u ziek, en begon het plotseling, van de ene dag op de andere?
- Voelt u zich grieperig, en doet uw hoofd pijn sinds de verkoudheid begon?
- Wat overheerst, rillen of koorts, en heeft u keelpijn of een stijve nek?
Antwoord: Wat overheerst, rillen of koorts, en heeft u keelpijn of een stijve nek?. Koude: rillen meer dan koorts, stijve nek, heldere neusafscheiding, pols floating en tight. Hitte: koorts meer dan rillen, keelpijn, dorst, pols floating en rapid (patroon 17). Acuut, grieperig en met hoofdpijn zijn ze allebei.
De rest van deze les
In de cursus volgen de uitleg in stappen, 15 oefenvragen met casussen, 24 flashcards met gespreide herhaling, de valkuilen en de brug naar de fysiologie met bewijsklassen. Deze les hoort bij module 1: Fundamenten.