Alle lessen Module 1: Fundamenten Les 20
Zes casussen, van bevinding tot bewijs
Welke drie bevindingen scheiden twee patronen die op elkaar lijken, en wat mag je daarna eerlijk beloven?
Zes casussen, elk in tien vaste stappen van rode vlag tot bewijs. Geen boekpagina's: de bron is de casus zelf. Jij kiest eerst; de uitleg komt na je keuze.
Uit het hoofd
- De tien stappen. 0 rode vlaggen; 1 verzamelen; 2 Acht Principes; 3 twee patronen; 4 drie scheiders; 5 wortel en tak; 6 principe; 7 punten of formule; streep; 8 fysiologische hypothese (A, B of C, met toets); 9 stand van het bewijs; ezelsbrug: eerst de vlag; dan "Verzamel Acht Patronen, Scheid Wortel, Principe, Punt"; dan pas vertalen.
- Tekens met twee lezingen. nachtzweten, nachtpijn, moe met dunne ontlasting, ochtendmisselijkheid, hoofdpijn met rode ogen, geel, kortademig, hartkloppingen: eerst medisch, dan TCM.
- De zes differentialen. 1 Milt-Qi tegenover Milt-Yang; 2 Lever-Qi-stagnatie tegenover Lever-Vuur; 3 Nier-Yin, Hart en Nier, Hart-Bloed; 4 Bloedstase, Koude-Vocht-Bi, Nier-leegte; 5 Vocht-Hitte, Slijm-Vocht, Voedselstagnatie; 6 Lever overheerst Milt, met Hart-Bloed-leegte.
- De regel van de scheiders. de buur is "hetzelfde plus iets", en dat iets is je scheider: Koude maakt Qi-leegte tot Yang-leegte; Hitte maakt stagnatie tot Vuur en Vocht tot Vocht-Hitte; het Hart maakt Nier-Yin tot Hart en Nier; ezelsbrug: wat erbij komt, scheidt; wat ze delen, scheidt niet.
- Lege tegenover Volle Hitte. leeg: Yin-uren, kleine slokjes, warme voetzolen, weinig beslag, thin-rapid; vol: heftig, dorst, dik geel beslag, volle snelle pols (les 2).
- Wortel en tak, en hoe patronen bewegen. acuut eerst de tak, chronisch de wortel, vaak beide; Qi-leegte wordt Yang-leegte, stagnatie wordt Vuur, Milt-Qi-leegte geeft Bloed-leegte geeft Hart-Bloed-leegte, Lever-Qi-stagnatie geeft Lever overheerst Milt.
- Drie studielessen. Cherkin 2009: geïndividualiseerd, vast en gesimuleerd even goed bij rugpijn; Hogeboom 2001: zes acupuncturisten, twintig diagnoses voor zes patiënten; Dai 2024: per protocol is geen intention-to-treat; ezelsbrug: wie trouw slikt, verschilt van wie stopt.
De rest van deze les is naslag.

Drie oefenvragen uit deze les
Rode vlag. Ze heeft geen alarmsignaal, maar ook geen bloedonderzoek. Wat doe je?
- Starten en tegelijk ijzer, schildklier en coeliakie laten meten
- Eerst alles laten uitzoeken en tot de uitslag niets doen
- Starten zonder lab; zonder alarmsignaal is bloedonderzoek overbodig
Antwoord: Starten en tegelijk ijzer, schildklier en coeliakie laten meten. Werk het patroon uit en laat tegelijk Hb, ferritine, TSH en coeliakieserologie doen. Zonder alarmsignaal hoef je niet te wachten, maar ijzertekort, coeliakie en schildklier geven precies dit beeld; daarom meet je ze bij elke onverklaarde vermoeidheid. Een normale uitslag maakt je TCM-analyse niet overbodig; een afwijkende verandert je hele plan.
Acht Principes. Hoe label je het beeld zoals het er nu ligt?
- Binnen, leegte, aard nog open
- Binnen, volte, Hitte met Vocht
- Buiten, volte, Wind-Koude
Antwoord: Binnen, leegte, aard nog open. Chronisch, geen acuut buitenbeeld: binnen. Moe, zachte stem, lege pols: leegte, geen pathogeen dat terugvecht (les 2). Hitte of Koude weet je nog niet: ze zegt er niets over, en een bleke tong met dun wit beslag geeft geen Hitte. Dat open vakje is de kern van deze casus.
Twee patronen. Welke zet je naast elkaar?
- Lever-Qi-stagnatie en Lever overheerst Milt
- Milt-Qi-leegte en Vocht-Hitte
- Milt-Qi-leegte en Milt-Yang-leegte
Antwoord: Milt-Qi-leegte en Milt-Yang-leegte. Moe, weinig eetlust, opgeblazen na het eten, dunne ontlasting, zwakke ledematen, bleke tong met tandafdrukken, lege pols: patroon 6, bijna woord voor woord. Patroon 7 is 'als 6, plus kou'. Geen stresskoppeling en geen wiry pols: geen Lever. Geen rode tong of geel beslag: geen Vocht-Hitte.
De rest van deze les
In de cursus volgen de uitleg in stappen, 53 oefenvragen met casussen, 17 flashcards met gespreide herhaling, de valkuilen en de brug naar de fysiologie met bewijsklassen. Deze les hoort bij module 1: Fundamenten.