Alle lessen Module 8: Kliniek Les 9
Bewijs per indicatie, bijgewerkt
Bij welke klachten is aangetoond dat acupunctuur helpt, bij welke dat de echte naald op de echte plek iets toevoegt, en waar weten we het nog niet?
De laatste les van de cursus. Na deze les plaats je ruim dertig indicaties op de bewijsladder met hun bron, lees je een evidence map kritisch, voer je de sham-discussie aan beide kanten, weet je wat wel en niet is aangetoond, en kijk je terug op het hele pad van acht modules. Geen boek: de literatuur is de leesstof.
Een klasse zegt iets over een groep in een trial, niet over één cliënt.
Uit het hoofd
- Drie vragen. Beter dan niets (helpt het pakket?), beter dan sham (doet de echte naald op de echte plek iets extra?), beter dan het alternatief (wat kiest de cliënt?). ezelsbrug: niets, nep, naast.
- De klassen. I sham én niets in een meta-analyse; II sham in één trial of met lage zekerheid; III alleen beter dan niets of gewone zorg; IV ook tegen niets niet overtuigend; O te weinig onderzoek. Zekerheid (GRADE) is een aparte as.
- Klasse I. Chronische pijn (0,2 SD tegen sham, 0,5 tegen niets); migraineprofylaxe (NNT 11 tegen sham, minstens gelijk aan medicatie); spanningshoofdpijn; PC6 bij misselijkheid na een operatie (lage zekerheid); nekpijn kort.
- Klasse II en III. II: darm, blaas en bekken (één grote trial elk), ischias, rinitis, stuitligging met moxa. III: lage rugpijn, knieartrose, depressie, fibromyalgie, PDS, opvliegers. ezelsbrug: II is één goede trial, III is het pakket zonder de plek.
- Klasse IV en O. IV: IVF (18,3 tegen 17,8 procent), stoppen met roken op lange termijn. O: slapeloosheid, dysmenorroe, angststoornissen, gordelroos, long COVID.
- Sham, bias, veiligheid. Sham tegen niets 0,39 tot 0,45 SD; een prikkende sham verkleint het verschil; vroeger was elke trial uit China, Japan, Hongkong en Taiwan positief (Vickers 1998); ernstige bijwerkingen circa 1 per 10.000 patiënten (Bäumler 2021).
- De drie regels van de cursus. Rode vlaggen eerst; eerst in hun taal, dan vertalen als gelabelde hypothese; een effect is geen verklaring. ezelsbrug: vlag, taal, grens.
De rest van deze les is naslag.

Drie oefenvragen uit deze les
Een trial vergelijkt acupunctuur met een niet-prikkende nabootsing. Welke vraag beantwoordt die?
- Doet de echte naald op de echte plek iets extra?
- Wat levert het naast of in plaats van gewone zorg?
- Helpt het hele pakket meer dan afwachten?
Antwoord: Doet de echte naald op de echte plek iets extra?. Tegen sham toets je het specifieke deel: doet de echte naald op de echte plek iets wat de nabootsing niet doet? Tegen niets of gewone zorg toets je het pakket; tegen medicatie of een andere behandeling de keuze.
Migraineprofylaxe: tegen niets 41 tegen 17 procent, tegen sham 50 tegen 41 procent, minstens gelijk aan medicatie, matig vertrouwen. Welke klasse?
- III
- O
- I
Antwoord: I. Beter dan sham én dan niets in een meta-analyse (Linde 2016). Xu 2020 bevestigde het in een trial met 150 deelnemers tegen een niet-prikkende sham.
Chronische lage rugpijn: tegen sham 9 punten op 100 (drempel 15), tegen geen behandeling 20 punten. Welke klasse?
- Klasse IV
- Klasse III
- Klasse I
Antwoord: Klasse III. Het pakket helpt duidelijk, het specifieke deel valt onder de klinische drempel (Mu 2020).
De rest van deze les
In de cursus volgen de uitleg in stappen, 15 oefenvragen met casussen, 17 flashcards met gespreide herhaling, de valkuilen en de brug naar de fysiologie met bewijsklassen. Deze les hoort bij module 8: Kliniek.