TCM Campus

Alle lessen   Module 7: Behandelen   Les 1

Module 7   Les 1   Zhi Ben

Behandelprincipes: de Oorzaak en de Uiting

Wat behandel je eerst als iemand meer dan één ding mankeert, en hoe verdedig je die volgorde?

Na deze les plaats je het principe tussen patroon en punten, ken je de vier betekenissen van Oorzaak en Uiting, pas je de drie regels toe met de twee uitzonderingen uit Su Wen 65, en schrijf je een principe in één zin die tak en wortel samen noemt.

Patroon wat is er Oorzaak en Uiting wat eerst Principe in één zin Punten of formule de middelen wortel licht of recent wortel diep of chronisch tak dringend heftig, acuut tak niet dringend mild, stabiel Eerst de tak vaak is het daarmee klaar zwaar: één ding tegelijk Eerst de tak, dan de wortel het accent schuift na het acute wie stopt, ziet de tak terugkomen Beide samen tak en wortel in één behandelplan licht: samen gaan De wortel de tak gaat mee, vaak beide trager, maar het blijft weg Het Midden loopt vol altijd eerst de tak Su Wen 65 Urine en ontlasting vast altijd eerst de tak Su Wen 65 De tak is een alarm eerst de arts, vóór elk patroon algemene geneeskunde
Schematisch. Het raster is een leerboeksamenvatting van de regels uit stap 4; "zwaar: één ding tegelijk" en "licht: samen gaan" zijn een parafrase van Su Wen 65. De rode vakken zijn de uitzonderingen en de rode vlag.

Uit het hoofd

  • Oorzaak en Uiting. Het boek vertaalt ben 本 als de Oorzaak, de wortel, en biao 标 als de Uiting, de tak. Een paar, geen vaste hokjes. ezelsbrug: 本 is boom 木 met een streep bij de voet.
  • Vier betekenissen. Zheng qi tegenover xie qi; oorzaak tegenover symptoom; eerdere tegenover latere ziekte; binnen (orgaan) tegenover buiten (huid, kanaal). ezelsbrug: ZOEB, de wortel zoek je bij Zheng, Oorzaak, Eerder, Binnen.
  • Drie regels. Acuut eerst de tak (急则治标); chronisch de wortel (缓则治本); vaak beide (标本兼治). Su Wen 65: is de ziekte licht, dan beide samen; is ze zwaar, dan één ding tegelijk.
  • Twee uitzonderingen, Su Wen 65. Loopt het Midden vol, of zitten urine en ontlasting vast, dan eerst de tak, wat de wortel ook is. ezelsbrug: vol of vast, tak eerst.
  • Principe in één zin. Werkwoord plus object, tak en wortel samen, het dringendste eerst: "Lever-Yang onderdrukken, Nier-Yin voeden".
  • Principe, methode, middel. Het principe (zhi ze 治则) kiest volgorde en richting; de methode (zhi fa 治法) is het werkwoord; punten en formule zijn de middelen (leerboek).
  • Tegen de aard in, of mee (Su Wen 74). Koude verwarmen, Hitte koelen is zheng zhi; bij een schijnbeeld behandel je de echte aard, en lijk je met de schijn mee te gaan: fan zhi. ezelsbrug: tegen de stroom, of mee naar de bron.

De rest van deze les is naslag.

Behandelprincipes: de Oorzaak en de Uiting: Wat behandel je eerst als iemand meer dan één ding mankeert, en hoe verdedig je die volgorde?
Het schema als afbeelding, om te bewaren of te delen

Drie oefenvragen uit deze les

Hoe vertaalt het boek ben en biao?
  1. Als de Oorzaak en de Uiting
  2. Als het Yin en het Yang
  3. Als het Exces en de Leegte

Antwoord: Als de Oorzaak en de Uiting. H69 vanaf p. 1173: de Oorzaak (ben, wortel) en de Uiting (biao, tak).

Welk paar hoort niet bij de vier betekenissen van wortel en tak?
  1. Eerdere en latere ziekte
  2. Zheng qi en xie qi
  3. Binnen en buiten
  4. Hitte en Koude

Antwoord: Hitte en Koude. ZOEB: zheng qi, oorzaak, eerder, binnen. Hitte en Koude is een as van de Acht Principes, geen paar van wortel en tak.

Casus. Vrouw van 44, al jaren Milt-Qi-leegte. Sinds gisteren koorts van 38,6, keelpijn, dorst; tong met rode punt, pols floating (oppervlakkig) en rapid (snel). Wat eerst?
  1. Ontsluiten en versterken samen, in één plan
  2. Eerst ontsluiten en Hitte klaren, daarna de Milt
  3. Eerst de Milt versterken, want dat is de wortel

Antwoord: Eerst ontsluiten en Hitte klaren, daarna de Milt. Acuut eerst de tak: Wind-Hitte (patroon 17) is buiten, later en xie qi. Daarna de wortel. De Milt eerst of tegelijk versterken is de valkuil: versterken terwijl de Wind er nog zit. Eerst uitsluiten: sufheid, nekstijfheid, benauwdheid, koorts die dagen hoog blijft.

De rest van deze les

In de cursus volgen de uitleg in stappen, 23 oefenvragen met casussen, 16 flashcards met gespreide herhaling, de valkuilen en de brug naar de fysiologie met bewijsklassen. Deze les hoort bij module 7: Behandelen.

Probeer drie lessen gratisBekijk de cursus